Morrison lezen is als free jazz luisteren. De weg kwijtraken, willen afhaken, maar toch meegaan in passages, ook al begrijp ik ze niet helemaal. Erop vertrouwen dat het verderop wel helder wordt. In Jazz en Beminde wisselen perspectieven voortdurend: van hoofdpersoon naar bijfiguur, naar moeder, vader of grootouders, of een anonieme verteller. Namen verdampen of veranderen in 'witte namen', zoals dat tijdens de slavernij gebeurde. Nergens wordt het direct: in Beminde, de roman die haar de Pulitzerprijs opleverde, draagt iemand een boom op zijn rug. Pas later blijkt dat beeld te zijn ontstaan uit littekens door zweepslagen. En waarom heeft de gekke tante in Lied van Solomon geen navel — omdat ze geboren is uit een dode moeder, of omdat ze geesten ziet en er misschien zelf een is?

Vrijwel alle personages in Morrisons boeken krijgen te maken met de meest tragische gebeurtenissen: zo schrijnend en vernederend dat je niet denkt dat iemand ooit nog een normaal leven kan leiden. In Beminde moet een slaaf een bit dragen, zoals een paard. Personages zijn zwaar getraumatiseerd, maar weten zich toch los te breken — soms op een perverse manier, zoals in Het blauwste oog, waarin een meisje zich laat misbruiken om zwanger te worden en zo toch 'bijzonder' wordt voor diegenen die haar eerder links lieten liggen.

Recitatief is het enige korte verhaal dat Morrison schreef. Het gaat over twee opgroeiende meisjes in een weeshuis, van wie de huidskleur niet wordt verteld. Als lezer wissel je voortdurend: wie is wit en wie is zwart? In interviews vertelt Morrison dat huidskleur onze culturele identiteit niet definieert; onze achtergrond bepaalt waarom we ons anders gedragen en andere gebruiken en rituelen hebben. Waar we vandaan komen, waar we zijn opgegroeid, welke kansen we hebben gekregen — of we nou wit of zwart zijn.

Waarom is ras door de eeuwen heen dan altijd gebruikt om iemand tot de Ander te bestempelen, en daarmee als middel tot macht en onderdrukking? Zijn we bang voor de vreemde ander omdat we bang zijn voor het vreemde in onszelf? Wat betekent raciale zelfhaat, en hoe werkt dat door? Ook die thema's onderzoekt Morrison.

In Lied van Solomon krijgen twee vrienden ruzie als blijkt dat een van hen witte mensen vermoordt. Volgens de agressor zijn witte mensen zonder uitzondering slecht, zijn ze er verantwoordelijk voor dat zwarte mensen worden onderdrukt. Hij wil die rollen omdraaien. Dat hij daarvoor voortdurend op de vlucht is en met niemand een band kan aangaan, deert hem niet. Zijn vriend voorspelt hem dat wraak geen kleur heeft, maar een innerlijke woede is die uiteindelijk niet te temmen valt en zich ook tegen zijn 'eigen volk' zal richten. Een voorspelling die al snel uitkomt: als de vrienden door een meningsverschil ruzie krijgen, vermoordt de wraaklustige man zijn vriend.